تحلیل مضمون عرفانی در اشعار ابن عربی و امام خمینی(فقر، صبر، توکل)
اطلاعات این مقاله توسط دبیرخانه ثبت شده است و نویسندگان میتوانند اصلاحات احتمالی را به دبیرخانه اعلام کنند.
این مقاله بهصورت کامل در مجموعه مقالات کنفرانس پذیرفته و منتشر شده است. در این صفحه فقط چکیده و اطلاعات کتابشناختی آن ارائه میشود.
چکیده فارسی
هدف از پژوهش حاضر تحلیل مضمون عرفانی در اشعار ابن عربی و امام خمینی می باشد.در این پژوهش به روش کتابخانهای و فیش برداری در ادبیات تطبیقی، سعی شد تا تأثیرگذاری و تأثیرپذیری از شعر ابن عربی در اشعار امام خمینی مورد بررسی قرار گیرد. در این پژوهش، سه مضمون عرفانی که عبارتند از فقر، صبر، توکل در اشعار ابن عربی و امام خمینی مورد بررسی قرار گرفت. یافتهها در این پژوهش نشان داد ابن عربی و امام خمینی در نگاه عرفانی به مفهوم فقر اشتراکات و افتراقات قابل تأمّلی دارند. هر دو اندیشمند فقر را نه به معنای مادّی، بلکه به عنوان حقیقتی وجودی و راهی برای تقرّب به خداوند میدانند. ابن عربی با عباراتی چون «الوجود له فقرٌ الی الکمال» و امام خمینی با ابیاتی مانند «هیچ دستی نشود جز بر خوان تو دراز»، فقر ذاتی انسان در برابر خداوند را تصویر میکنند.امام خمینی برخلاف ابن عربی، فقر را به حوزه مسئولیت اجتماعی گسترش میدهد و در «کشکول فقر، شد سبب افتخار ما» به کارکرد اجتماعی آن اشاره میکند. در اشعار عرفانی ابن عربی، صبر به عنوان مفهومی عمیق و چندلایه ظاهر میشود که فراتر از معنای معمول شکیبایی است. از نگاه او، صبر حقیقی نوعی فنای در اراده الهی محسوب میشود، در بررسی اشعار ابن عربی و امام خمینی درباره صبر، وجوه اشتراک و افتراق عمیقی مشاهده نمیشود. هر دو عارف بزرگ، صبر را به مثابه سلوکی عاشقانه و شرط ضروری وصول به معشوق حقیقی میدانند. ابن عربی در عبارت «عَبدُ الصَّبُورِ هُوَ الَّذي لا یَصبِرُ اِلّا بِهِ» و امام خمینی در بیت «این پریشانی از جام بلی» هر دو بر این نکته تأکید دارند که صبر حقیقی، پذیرش آگاهانه سختیها در مسیر عشق الهی است. ابن عربی توکّل را پشتیبان گیری از خدا و وکیل قرار دادن حق دانسته است و به تقدیراتی که در زندگی انسانها روی میدهد اشاره میکند و میگوید: که انسان باید با توکّل به خدا تسلیم و فرمانپذیر خداوند باشد. در جایی اشاره میکند که برای اجابت خواسته هایمان باید به خدا توکّل کنیم و به درگاهش دعا نماییم
کلیدواژهها: اشعار ابن عربی، اشعار امام خمینی،فقر، صبر، توکل
استناد به این مقاله
رفرنس به مقاله کامل منتشرشده در مجموعه مقالات کنفرانس اشاره دارد، نه فقط چکیده نمایشدادهشده در این صفحه.