ارث در شعر فارسی: از میراث مادی تا وراثت معنوی در آثار فردوسی، نظامی، سعدی، مولوی و حافظ
اطلاعات این مقاله توسط دبیرخانه ثبت شده است و نویسندگان میتوانند اصلاحات احتمالی را به دبیرخانه اعلام کنند.
این مقاله بهصورت کامل در مجموعه مقالات کنفرانس پذیرفته و منتشر شده است. در این صفحه فقط چکیده و اطلاعات کتابشناختی آن ارائه میشود.
چکیده فارسی
مفهوم «ارث» در فقه اسلامی معنایی حقوقی و مشخص دارد، اما در شعر فارسی از مرزهای قانونی فراتر رفته و صورتی اخلاقی، فلسفی و عرفانی یافته است. شاعران بزرگی چون فردوسی، نظامی، سعدی، مولوی و حافظ، میراث را نه صرفاً انتقال مال و مُلک، بلکه نمادی از فناپذیری دنیا و یادگار جاودان فضیلتهای انسانی دانستهاند. در آثار این شاعران، میراث مادی اغلب بیدوام، تباهشدنی و سبب نزاع معرفی شده است. فردوسی ثروت را دشنامی برای وارث نالایق میبیند؛ نظامی در مرگ اسکندر تهیدستی او را نمایان میسازد؛ سعدی دانش و هنر را «میراث پیامبران» میخواند؛ مولوی تباهی مال را فرصتی برای بازگشت به خدا میداند؛ و حافظ اندوختن برای وارثان را «کفر» میشمارد و عشق و رندی را میراث راستین میداند. این پژوهش نشان میدهد که شعر فارسی مفهوم ارث را بهطور نظاممند از یک مقولۀ حقوقی–مادی به سطحی اخلاقی–معنوی ارتقا داده است. همچنین همین نگرش شاعران به «میراث معنوی» سبب شده که آثار آنان خود بهعنوان میراث فرهنگی در حافظۀ تاریخی ایرانیان باقی بماند. روش تحقیق مبتنی بر مطالعۀ توصیفی–تحلیلی است و شواهدی محدود اما شاخص از متون اصلی—شاهنامه، گلستان، اسکندرنامه، مثنوی معنوی و دیوان حافظ—انتخاب و تحلیل شدهاند. واژههاي كليدي: ارث؛ میراث معنوی؛ میراث فرهنگی؛ شعر کلاسیک فارسی؛ اخلاق
استناد به این مقاله
رفرنس به مقاله کامل منتشرشده در مجموعه مقالات کنفرانس اشاره دارد، نه فقط چکیده نمایشدادهشده در این صفحه.