خوانش روانکاوانه از نقاشیهای عرفانی اسلامی با تأکید بر نظریات ژاک لکان: بازنمایی میل، امر نمادین و ابژهی فقدان در هنر قدسی
اطلاعات این مقاله توسط دبیرخانه ثبت شده است و نویسندگان میتوانند اصلاحات احتمالی را به دبیرخانه اعلام کنند.
این مقاله بهصورت کامل در مجموعه مقالات کنفرانس پذیرفته و منتشر شده است. در این صفحه فقط چکیده و اطلاعات کتابشناختی آن ارائه میشود.
چکیده فارسی
این مقاله با رویکردی میانرشتهای، به تحلیل نقاشیهای عرفانی اسلامی از منظر روانکاوی لاکانی میپردازد. نقاشی اسلامی، بهویژه در سنت نگارگری ایرانی، نه به بازنمایی واقعیت مادی بلکه به تجلی امر قدسی و میل به وحدت با امر مطلق میپردازد. از دید لکان، میل انسانی همواره در نسبت با «دیگری بزرگ» و «فقدان» شکل میگیرد. در این پژوهش، نقوش و نمادهای عرفانی در آثار نگارگران اسلامی بهمنزلهی بازنمایی ناخودآگاه جمعی و میل به امر مطلق تحلیل میشود. هدف مقاله، پیوند دادن مفاهیم بنیادین لکانی همچون «مرحله آینهای»، «امر خیالی، نمادین و واقعی» و «ابژهی کوچک a» با ساختار بصری و روانزیباشناختی نقاشی اسلامی است. بدین ترتیب نشان داده میشود که هنر عرفانی اسلامی را میتوان نوعی فرآیند رواندرمانی فرهنگی دانست که میل انسانی را به تجربهی وحدت و معنا بازمیگرداند.
کلیدواژهها: ژاک لکان، روانکاوی هنر، نقاشی اسلامی، عرفان، ناخودآگاه جمعی، میل
استناد به این مقاله
رفرنس به مقاله کامل منتشرشده در مجموعه مقالات کنفرانس اشاره دارد، نه فقط چکیده نمایشدادهشده در این صفحه.