تحلیل مضمون عرفانی در اشعار ابن عربی و امام خمینی(توبه، ورع، زهد)
اطلاعات این مقاله توسط دبیرخانه ثبت شده است و نویسندگان میتوانند اصلاحات احتمالی را به دبیرخانه اعلام کنند.
این مقاله بهصورت کامل در مجموعه مقالات کنفرانس پذیرفته و منتشر شده است. در این صفحه فقط چکیده و اطلاعات کتابشناختی آن ارائه میشود.
چکیده فارسی
هدف از پژوهش حاضر تحلیل مضمون عرفانی در اشعار ابن عربی و امام خمینی می باشد. در این پژوهش به روش کتابخانهای و فیش برداری در ادبیات تطبیقی، سعی شد تا تأثیرگذاری و تأثیرپذیری از شعر ابن عربی در اشعار امام خمینی مورد بررسی قرار گیرد. در این پژوهش، سه مضمون عرفانی که عبارتند از: توبه و إنابه، تقوى و ورع، زهد در اشعار ابن عربی و امام خمینی مورد بررسی قرار گرفت. یافتهها در این پژوهش، با تکیه بر روش توصیفی-تحلیلی و مطالعات کتابخانهای، این است که ابن عربی، خواستار توبه واقعی است و از مردم میخواهد که واقعیتپذیر باشند و به گناهانشان در برابر خدا اعتراف کنند. ابن عربی میگوید: از خدا نمیتوان فرار کرد بلکه باید به سمت خدا از دست دنیا، چون خداوند توبهپذیر است، فرار کرد. انسان باید قدرت خدا را در جهان بینا باشد. در توبه باید تواضع داشت و از رحمت خدا ناامید نشد که راه سعادت و بدبختی انسان در گرو توبه است.امام خمینی هم بر این عقیده است که برای پیمودن راه بندگی باید سختیهای دنیا را تحمّل و با توبه به سوی خدا حرکت نمود. هر دو عارف بزرگ، ابن عربی و امام خمینی، تقوا و ورع را از اصول اساسی سلوک عرفانی میدانند، اما با تفاوتهای ظریف در نگرش. هر دو بر دوری از حرام و پرهیز از شبهات تأکید دارند، اما ابن عربی تقوا را بیشتر در شناخت حقایق الهی و عبادت آگاهانه میداند، در حالی که امام خمینی آن را همراه با عملگرایی اخلاقی تفسیر میکند.ابن عربی و امام خمینی در نگاه عرفانی به مفاهیم زهد و فقر اشتراکات و افتراقات بنیادینی ندارند. هر دو زهد را نه به معنای ریاضت کشیدن و انزوا، بلکه به عنوان گذری آگاهانه از مادّیّات برای وصول به حقیقت میدانند. ابن عربی در «لَمّا سَهَونا عَن مُناجاةِ رَبِّنا» و امام خمینی در «فاطی از علائق جهان دل بر کن» هر دو بر ضرورت گسست از تعلّقات دنیوی تأکید میکنند. همچنین هر دو به تناقض زهد و عشق معتقدند، جایی که درویشی ظاهری همان پادشاهی باطنی است.با این حال، تفاوتهای مهمی در نگرش این دو عارف مشاهده میشود. ابن عربی با زبان فلسفی و اصطلاحات خود به زهد میپردازد، در حالی که امام خمینی با زبانی روان و انضمامیتر، زهد را در زندگی عملی جستجو میکند
کلیدواژهها: تحلیل مضمون عرفانی، اشعار ابن عربی، اشعار امام خمینی
استناد به این مقاله
رفرنس به مقاله کامل منتشرشده در مجموعه مقالات کنفرانس اشاره دارد، نه فقط چکیده نمایشدادهشده در این صفحه.