تجلی صفات جمال و جلال در ساختار زبانی کشفالاسرار:
اطلاعات این مقاله توسط دبیرخانه ثبت شده است و نویسندگان میتوانند اصلاحات احتمالی را به دبیرخانه اعلام کنند.
این مقاله بهصورت کامل در مجموعه مقالات کنفرانس پذیرفته و منتشر شده است. در این صفحه فقط چکیده و اطلاعات کتابشناختی آن ارائه میشود.
چکیده فارسی
تفسیر عرفانی کشفالاسرار و عدۀ الابرار اثر ابوالفضل رشیدالدین میبدی، آمیزهای از کلام وحی و نثر هنری فارسی است. مسئله بنیادین این پژوهش، چگونگی تجلی تقابل صفات جمال (لطف و رحمت) و جلال (قهر و هیبت) در لایههای زبانی این تفسیر است. با وجود پژوهشهای موجود درباره جنبههای عرفانی و محتوایی صفات الهی در کشفالاسرار تحلیل نظاممندِ ساختارهای زبانیِ برآمده از این صفات مغفول مانده است. این مقاله با رویکرد سبکشناسی لایهای و با تکیه بر نظریه تجلی در عرفان اسلامی به تحلیل سه لایه واژگانی-صرفی، نحوی-آهنگین و بلاغی-گفتمانی در سراسر ده جلد کشفالاسرار میپردازد. یافتهها نشان میدهد که میبدی با بهرهگیری از ظرفیتهای زبان فارسی، تقابل صفات الهی را از سطح محتوا به سطح ساختار زبانی ارتقا داده است. در لایه واژگانی، صفات جلال با واژگان کوبنده و صامتهای انفجاری (مانند «قهّار») و صفات جمال با واژگان روان و مصوّتهای بلند (مانند «رحیم») تجلی مییابند. در لایه نحوی، جلال با جملات کوتاه و سجع متوازنِ ضربتی، و جمال با جملات بلند و سجع مطرّفِ سیال بازنمایی میشود. در لایه بلاغی، تشبیهات جلال بر محور «صاعقه و تیغ قهر» و استعارات جمال بر محور «آفتاب و بوستان» میچرخد. این پژوهش نتیجه میگیرد که ساختار زبانی کشفالاسرار، آینه اندیشه «امید و بیم» میبدی است و او با خلق «نحو متقابل»، تجربه حسی-زبانیِ نوسان میان جمال و جلال را برای مخاطب فراهم میکند. واژگان کلیدی: صفات جمال و جلال، سبکشناسی لایهای، نحو عرفانی، تجلی.
استناد به این مقاله
رفرنس به مقاله کامل منتشرشده در مجموعه مقالات کنفرانس اشاره دارد، نه فقط چکیده نمایشدادهشده در این صفحه.