بررسی الگوریتم الگوی ساختاری زبان پهلوی اشکانی، ساسانی و اوستایی بر اساس کتیبهشناسی اشکانی و ساسانی
اطلاعات این مقاله توسط دبیرخانه ثبت شده است و نویسندگان میتوانند اصلاحات احتمالی را به دبیرخانه اعلام کنند.
این مقاله بهصورت کامل در مجموعه مقالات کنفرانس پذیرفته و منتشر شده است. در این صفحه فقط چکیده و اطلاعات کتابشناختی آن ارائه میشود.
چکیده فارسی
پژوهش حاضر با هدف تحلیل ساختاری و الگوریتمسازی الگوهای زبانی در سه زبان باستانی ایران یعنی پهلوی اشکانی (پارتی)، پهلوی ساسانی (پارسی میانه) و اوستایی، بر پایه مستندات کتیبهشناختی دوران اشکانی و ساسانی انجام شده است. زبانهای ایرانی میانه و باستان علیرغم ریشههای مشترک هندواروپایی، در فرآیند تحول واجشناختی، صرفی و نحوی خود دستخوش تغییرات بنیادینی شدهاند که بازسازی آنها نیازمند اتخاذ رویکردهای دقیق ساختارگرایانه و تحلیلهای آماری است. کتیبههای شاهان ساسانی و اشکانی به عنوان کهنترین و موثقترین دادههای زبانی همزمان، مبنای اصلی این واکاوی پیوستاری قرار گرفتهاند تا میزان قرابت، گسست و روندهای دگرگونی قواعد زبانی استخراج شود. روش تحقیق در این مقاله مبتنی بر روش توصیفی-تحلیلی و زبانشناسی تاریخی-تطبیقی است که با بهرهگیری از معیارهای آماری به سنجش دقیق دادههای واژگانی و دستوری میپردازد. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که زبان اوستایی به عنوان یک زبان کهن باستانی با ساختار صرفی غنی و پیچیده (دارای هشت حالت اعرابی)، تفاوت فاحش و بنیادینی با دو زبان دوره میانه دارد، به طوری که حدود ۷۲ درصد در شاخصهای صرفی و نحوی با آنها متفاوت است. در مقابل، پهلوی اشکانی و ساسانی به عنوان دو زبان همدوره، قرابت ساختاری شگرفی دارند و آمارهای استخراجشده حکایت از اشتراک ۶۸ درصدی در لغات پایه و حدود ۶۲ درصد همپوشانی در قواعد صرفی و نحوی آنها دارد. با این حال، تفاوتهای واجشناختی نظیر تبدیل واکههای باستانی و دگرگونی در نظام آوایی، مرزهای الگوریتم ساختاری این دو زبان میانه را از یکدیگر تفکیک میکند. الگوهای مستخرج از کتیبهها تایید میکنند که سقوط نظام اعرابی اوستایی و حرکت به سمت ساختار تحلیلی در دوره میانه، روندی نظاممند و قانونمدار بوده که در این مقاله فرمولبندی شده است.
کلیدواژهها: پهلوی اشکانی، پهلوی ساسانی، زبان اوستایی، کتیبهشناسی، الگوی ساختاری
استناد به این مقاله
رفرنس به مقاله کامل منتشرشده در مجموعه مقالات کنفرانس اشاره دارد، نه فقط چکیده نمایشدادهشده در این صفحه.