سبز شگفتانگیز: بسط بومشناختی تردید تودوروفی در افسانههای تالکین و شاهنامه فردوسی
اطلاعات این مقاله توسط دبیرخانه ثبت شده است و نویسندگان میتوانند اصلاحات احتمالی را به دبیرخانه اعلام کنند.
این مقاله بهصورت کامل در مجموعه مقالات کنفرانس پذیرفته و منتشر شده است. در این صفحه فقط چکیده و اطلاعات کتابشناختی آن ارائه میشود.
چکیده فارسی
تعریف کلاسیک تزوتان تودوروف از ژانر شگفتانگیز (fantastique) بر تردید خواننده میان تبیین طبیعی و فراطبیعی برای یک رویداد استوار است. این مقاله مقوله فرعی جدیدی با عنوان «بومشگفتانگیز» (eco-fantastic) پیشنهاد میکند که در آن تردید نه بر سر اشباح و جادو، که بر سر وضعیت هستیشناختی خودِ طبیعت است: آیا جهان طبیعی صرفاً صحنهای منفعل و مکانیکی برای کنش انسانی است، یا حضوری فعال، ذیشعور و حتی فاعلمنشأ؟ این مقاله استدلال میکند که هم افسانهنگاری جی. آر. آر. تالکین و هم شاهنامه فردوسی با ارائه جنگلها، درختان و چشماندازهایی که از تفسیر قطعی سر باز میزنند، این شیوه بومشگفتانگیز را به طور عامدانه پرورش میدهند. از طریق تحلیل جنگل کهن، جنگل فنگورن، بید پیر و سرنوشت بیفرجام آنتوایفها در آثار تالکین نشان داده میشود که خواننده میان خوانشی طبیعتگرایانه (پوشش گیاهی خطرناک اما بیجان) و خوانشی جانباورانه (طبیعت بهمثابه عاملی ارادهمند، کینهتوز یا سوگوار) معلق میماند. به گونهای مشابه، با بررسی داستان درخت سخنگوی اسکندر، جنگلهای افسانهای مازندران، سرو کاشمر و هفتخان رستم در شاهنامه، راهبردی موازی آشکار میشود: متن از تصمیمگیری درباره اینکه این پدیدههای طبیعی صرفاً نمادیناند یا واقعاً فاعلمنشأ، خودداری میکند. تحلیل تطبیقی ابزاری ادبی فرافرهنگی را آشکار میسازد که انسانمحوری را به چالش میکشد و شگفتی بومشناختی را برمیانگیزد. این مقاله همچنین کاربردهای آموزشی در روانشناسی مثبتگرا را پیشنهاد میدهد. واژههاي كليدي: بومشگفتانگیز، تودوروف، تالکین، شاهنامه، نقد بومگرا، تردید
استناد به این مقاله
رفرنس به مقاله کامل منتشرشده در مجموعه مقالات کنفرانس اشاره دارد، نه فقط چکیده نمایشدادهشده در این صفحه.